‘Muziek tilt je op’

WIJ 2025-2026

Wat is de insteek van jullie voorstelling WIJ 2025-2026?
Lennaert Maes: ‘Wij zijn een groep muzikanten die samen muziek maken. Dat doen we in het Nederlands als voertaal en met muziek van over de hele wereld. Met onze voorstelling richten we ons vooral tot mensen die Nederlands leren, maar ook tot iedereen die van Nederlandstalige muziek en theater houdt.’

‘Muziek werkt drempelverlagend en nodigt uit om in het Nederlands mee te zingen. Onze muzikanten zijn mensen die zelf Nederlands geleerd hebben of nog aan het leren zijn. Door in het Nederlands te zingen, geven zij het signaal dat het helemaal oké is om je Nederlands te laten horen, ook als het niet perfect is. Dat verlaagt de schroom en stimuleert ons doelpubliek om actief mee te doen.’

‘We brengen zowel Nederlandstalige liedjes als nummers uit de culturen van de nieuwkomers. Zo spelen we een Arabische evergreen, een Spaanse song, een Afghaans danslied en een Oekraïens lied. Al die songs steken we in een Nederlands muzikaal jasje. Taal verbindt en stelt ons in staat elkaar te begrijpen. Muziek helpt ons die brug te slaan en doet ons beseffen dat we allemaal mensen van dezelfde wereld zijn.’

De internationale muzikanten met wie jullie werken, zorgen inderdaad voor een heel eigen sound. Kan je ze ons even voorstellen?
‘Jamal Moussaid is onze bassist en percussionist. Hij heeft een lage, doorrookte stem vol karakter en is afkomstig uit Marrakech. Een crème van een kerel, met een aanstekelijk positivisme. Onze zangeres Nathalie Ballestas komt uit Colombia. Voor de voorstelling componeerde zij het lied WIJ. Ze schreef het in verschillende talen, met een Nederlands refrein. ‘Hier op deze mooie plaats komen wij allemaal samen in deze mooie taak’ is de essentie van de song. Daarnaast zingt Nathalie nog twee Latijns-Amerikaanse nummers die we naar het Nederlands vertaalden.’

‘Zouratie Koné is een echte virtuoos. Hij spreekt met zijn instrumenten: de kora (een Afrikaanse harp met een feeërieke klank), de balafon (een soort xylofoon) en talking drums. Hij behoort tot de absolute top. In zijn geboorteland Burkina Faso maakt hij deel uit van een familie van griotten: muzikale vertellers die nieuws en verhalen al zingend doorgeven aan de gemeenschap. Samen met de grigri (de lokale medicijnman) en het dorpshoofd behoren de griotten tot de notabelen van het dorp. Dat zegt veel over de waarde die muziek daar heeft. Music elevates the spirit.’ ‘Het lied dat Zouratie aan onze set toevoegt, is een traditional uit zijn land: Dunja. Dat woord betekent ‘de wereld’. In zijn moedertaal zingt hij: ‘Of je nu wit bent of zwart, het maakt niet uit. Ik hou van jou.’ Wij antwoorden samen met het publiek, al zingend: ‘Afrikaans, Europees, Aziatisch, Amerikaans, wit, zwart, ik hou van jou.’

Je vaste compagnon de route, met wie je ook andere muzikale projecten doet, is Andries Boonen.
‘Klopt. Andries is een multi-instrumentalist en bovendien onze maître d’orchestre. Onlangs nog was ik met hem in Portugal, waar hij in een lokale bar spontaan met zijn mandoline begon mee te spelen met een fadoband. De muzikanten stonden verbaasd te kijken hoe vlot dat ging. Het illustreert hoe hij zich moeiteloos in verschillende muzikale werelden beweegt.’

‘Samen vinden we het heerlijk om via onze voorstelling WIJ 2025–2026 in contact te komen met muzikanten uit totaal andere invloedssferen. Het doet je beseffen dat je op heel wat verschillende manieren naar de wereld kunt kijken en dat wij met onze westerse blik niet altijd de waarheid in pacht hebben. Hun verhalen zetten onze geest open, zowel op muzikaal als menselijk vlak. Wanneer je de verhalen van sommige nieuwkomers hoort, besef je des te meer hoe sterk hun overlevingsmechanisme is. Velen van hen hebben al heel wat watertjes doorzwommen.’

De interactie die tijdens jullie voorstellingen op het podium en bij het publiek ontstaat, toont hoe verbindend muziek kan zijn. Heb jij een verklaring voor de verbindende kracht?
‘Muziek doet iets met onze geest én ons lichaam. Ze geeft energie, sloopt muren en zet harten open. Wanneer je samen zingt, ontstaat er iets dat het individuele overstijgt. En je hoeft echt geen professionele of getrainde zanger te zijn om het plezier van zingen te ervaren. Laat je gewoon gaan en geniet van de energie en verbondenheid die spontaan ontstaan.’

We leven vandaag in een tijd waarin ‘wij’ vaak moet wijken voor polarisatie. Hoe kijk jij naar onze huidige samenleving?
‘Ik zie een grote nood. Heel veel mensen voelen de behoefte om uit hun cocon te treden en te verbinden met anderen. Meer en meer zie ik rondom mij gezinnen waarin iedereen voor zijn eigen scherm zit. Vroeger keken we nog samen naar dat ene televisietoestel dat in huis stond. Dat kijkgedrag verdwijnt meer en meer. Elk achter zijn eigen schermpje wordt steeds meer de norm. Een beetje tegenwind bieden aan dat groeiende individualisme kan zeker geen kwaad.’

‘Het succes van zomerfestivals toont hoe groot de nood aan collectieve beleving is. Wat niet wil zeggen dat mensen niet evenzeer behoefte hebben aan ruimte voor zichzelf. Hoe graag ik ook, samen met anderen, op een podium sta, op tijd en stond heb ik nood aan stilte. Het juiste evenwicht tussen ‘wij’ en ‘ik’, daar gaat het om.’

tekst: Nathalie Dirix
foto: © Tine De Wilde
artikel uit uitgekamd februari '26