submenu

Cecilia Gielen ontmoet Wim Azijn in haar tuin  - 06/04/2021

Met een tuincoach naar een klimaatvriendelijke tuin.

Vorig jaar startten de intercommunales Interza en Incovo samen met de Tuincoach een proefproject ‘Klimaatrobuuste Tuinen 2020’. De Tuincoach maakt deel uit van een samenwerking van de provincie Vlaams-Brabant met de vijf afvalintercommunales van de campagne ‘Leve de tuin’. Vier tuinen werden deskundig onder de loep genomen door Wim Azijn, tuincoach bij Interza. In Wezembeek-Oppem werd de tuin van Cecilia Gielen geselecteerd. We praten met hen om nadien in onze eigen tuin aan de slag te gaan.  

‘Leve de tuin’  

‘Ruim vijftien jaar geleden lanceerden de afvalmaatschappijen sensibiliseringscampagnes om zo veel mogelijk organisch afval uit de vuilnisbak te houden’, licht Wim Azijn toe. ‘Er werden tal van infomomenten opgezet om thuis zelf groenafval te leren composteren. Want dat is een win-win verhaal: met de compost kunnen mensen hun eigen tuinbodem verrijken en worden tegelijk gemeenschappelijke transport- en verwerkingskosten vermeden. Stelselmatig werd deze campagne uitgebreid Vorig jaar startten de intercommunales Interza en Incovo samen met de Tuincoach een proefproject ‘Klimaatrobuuste Tuinen 2020’. De Tuincoach maakt deel uit van een samenwerking van de provincie Vlaams-Brabant met de vijf afvalintercommunales van de campagne ‘Leve de tuin’. Vier tuinen werden deskundig onder de loep genomen door Wim Azijn, tuincoach bij Interza. In Wezembeek-Oppem werd de tuin van Cecilia Gielen geselecteerd. We praten met hen om nadien in onze eigen tuin aan de slag te gaan. met tal van andere initiatieven: het verwerken van snoeihout, aandacht voor biodiversiteit en insecten, de aanleg van bloemenweiden, het planten van hagen … Vorig jaar zijn we gestart met een campagne om de tuinen en openbare ruimtes duurzamer te maken in functie van het veranderende klimaat. Dat wil vooral zeggen dat we de tuinen bestendiger proberen te maken tegen hitte en felle regenbuien. Maar ook composteren, het hergebruiken van tuin‘afval’ en biodiversiteit worden meegenomen in het project. Op onze oproep voor het project ‘Klimaatrobuuste Tuinen 2020’ ontvingen we uit het werkingsgebied van Interza en Incovo veertig reacties waaruit we vier tuinen als voorbeeldtuinen selecteerden.’  

‘De tuin is mijn vakantie’  

‘We schreven onze tuin in,’ gaat Cecilia Gielen verder, ‘want ondanks het feit dat we de tuin in 2015 lieten aanleggen, gingen er veel planten stuk. Wijlen mijn echtgenoot Jan Pollaris steunde mijn tuinproject, maar hij vertrouwde me ook de zaak volledig toe terwijl mijn planten kennis in die beginfase vrij beperkt was. Op mijn tuinwenslijst van 2015 stond onder andere: meer kleur, liefst bloei in alle seizoenen, insectvriendelijk, makkelijk onderhoud, nieuw gras, verrijking van de bodem, het verwijderen van oude aanplantingen, aandacht voor privacy … Ik beschouw mijn tuin als mijn vakantie en wil er zo veel mogelijk van kunnen genieten, niet alleen buiten, maar ook vanuit onze woonkamer. De herinrichting betekende aanvankelijk veel werk en was vrij kostelijk. Bovendien had ik ondertussen mede dankzij mijn zoon Floris nieuwe ideeën opgedaan. Dus ik was blij dat onze tuin de selectie haalde en Tuincoach Wim Azijn op bezoek kwam.’ 

Klimaatrobuuste tuin  

‘Bij veel inzendingen ging de vraag over een mooie tuin met zo weinig mogelijk onderhoud’, zegt Azijn. ‘Maar dat is niet onze eerste bekommernis als we over een KR-tuin, een klimaatrobuuste tuin, spreken. Wij werken met driehoofdpijlers. Eén: water, twee: zo weinig mogelijk verharding en drie: de juiste plant op de juiste plaats. Natuurlijk gaan deze drie samen, maar de waterhuishouding is het beginpunt. Het regenwater moet zo veel mogelijk kunnen infiltreren, zodat er in de bodem een reserve wordt aangelegd voor de warme zomerdagen.’ 

Advies op maat van klant en vooral van de natuur  

‘De geselecteerde deelnemers van de campagne kregen van ons eerst behoorlijk veel huiswerk’, zegt Azijn. ‘We moesten onze verwachtingen oplijsten’, bevestigt Gielen. ‘Wat we in de tuin belangrijk vonden, maar ook waar we helemaal niet van hielden, de ‘do’s en don’ts’. Die lijst moesten we aanvullen met inspirerende beelden. Er werd ook een plan van de bestaande tuin gevraagd waarop we de zon en schaduw op de verschillende tijdstippen van de dag moesten inkleuren.’ 

‘Met deze informatie in het achterhoofd bracht ik vervolgens een bezoek aan de tuinen’, vervolgt Wim Azijn. ‘De tuin zien is heel belangrijk, want de bestaande beplanting geeft vaak een goede indicatie van de bodem, van het waterbeheer, het gebruik van de tuin … Bij dat bezoek keek ik ook of er geen oud hok of zo afgebroken kon worden en hoe dat materiaal opnieuw gebruikt kon worden, wat kadert in het concept van de kringlooptuin en hergebruik van materialen. Na dat bezoek stelde ik een eerste ontwerp voor waarbij ik rekening hield met de wensen van de eigenaars. Zo was een van de deelnemers allergisch voor bijen- en wespensteken. Die heeft een heel ander advies voor planten gekregen dan we doorgaans geven. Dat eerste voorstel werd in overleg bijgestuurd tot een definitief schetsontwerp. De uitvoering van de voorstellen valt buiten het project. De tuineigenaars gaan zelf aan de slag of doen een beroep op een tuinarchitect om het schetsontwerp verder in detail te laten uitwerken. De eigenaars worden wel regelmatig bevraagd inzake de vorderingen van de uitvoer en later volgt er nog een evaluatie.’ 

‘We beseffen heel goed dat niet iedereen alle voorgestelde ingrepen zomaar meteen kan uitvoeren. Het schetsontwerp zal voor een aantal tuineigenaars dan ook een leidraad zijn voor de komende jaren, een visie voor de iets langere termijn. Maar dan weten ze wel waar ze naartoe werken met de tuin.’ 

Kindrobuuste tuin  

‘Het definitieve plan dat ik ontving, is zeer gedetailleerd’, zegt Gielen. ‘Het lijkt op een plan van een tuinaannemer, met dat verschil dat er bij dit plan gefocust wordt op duurzaamheid. Vanuit dat plan ben ik gestart met de realisatie van wat direct haalbaar is, zoals het gebruik van bladeren als bodembedekker, de installatie van een insectenhotel en een klimplant langs de steunpalen van de schommel … Grote ingrepen, zoals het voorstel om het terras te verkleinen of de huidige oprit te vervangen door een waterdoorlatend pad, ga ik niet direct doen. Ook het voorstel om een wadi, een bodemverlaging van een 10-tal centimeter waarin water opgevangen kan worden, stel ik nog even uit. Voor mij moet de tuin nu ook vooral een plek zijn waar mijn kleinkinderen in kunnen spelen, dus liever geen drassige plekken. Maar het project heeft mij anders doen denken over mijn tuin. Voorheen was duurzaamheid een vaag begrip, maar nu denk ik helemaal in die richting. Ik schreef me dan ook in voor het project Curieuze Neuzen, om de hitte en droogte in je tuin te meten.’  

Tekst: Karla Stoefs 
Foto: © Tine De Wilde 
Uit: uitgekamd april 2021